31
.
07
.
26
–
25
.
10
.
26
‘Schildpadden kunnen meer over de weg vertellen dan hazen’ - Kahlil Gibran
Zo’n 260 miljoen jaar geleden, nog vóór het tijdperk van de dinosauriërs, kroop er in het huidige Zuid-Afrika een dier rond met opvallend brede ribben. Dit prehistorische dier geldt als de voorouder van wat we nu de schildpad noemen. Er bestaan wereldwijd meer dan 300 soorten, waarvan het merendeel leeft in zoet water en moerassen, en een kleiner deel op land en in zee.
In uiteenlopende ontstaansmythes speelt het dubbelgepantserde dier de hoofdrol in ons bestaan: zij draagt de aarde op haar oersterke rug of is zélf de aarde, van de kosmische schildpad Kurma in het hindoeïsme tot de reuzenschildpad Ao in China en Turtle Island in Noord-Amerika. Ook de gevel van de Kunstkerk leunt op dit bijzondere dier: het goudkleurige kunstwerk van Studio Job toont vier bronzen schildpadden die gezamenlijk het fundament vormen.
Binnen de populaire cultuur wordt het dier vaak voorgesteld als symbool van bescherming en kracht, van de iconische ‘Duck & Cover’ propagandacampagnes uit de jaren vijftig tot het razend populaire Teenage Mutant Ninja Turtles uit de jaren negentig. Tegelijkertijd staat de schildpad bekend om zijn trage beweging en zijn kwetsbaarheid, eigenschappen die de afgelopen jaren steeds vaker centraal staan, ook binnen de hedendaagse beeldende kunst. Kunstenaars laten het dier opduiken om vragen te stellen over de omgang met onszelf, de natuur en onze rol in het beschermen van gedeelde leefwerelden.
In deze tentoonstelling verschijnt de schildpad als een spiegel. In een samenleving die wordt gekenmerkt door voortdurende alertheid, versnelling en een gevoel van dreiging, door de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving recent omschreven als de ‘hypernerveuze samenleving’, krijgt zij een nieuwe actualiteit. Tegenover de permanente prikkelstroom belichaamt zij een radicaal andere houding en nodigt zij uit tot vertraging, aandacht en heroverweging: wat kunnen wij leren van de schildpad?
Kunstenaars
Allora (1974, Philadelphia, VS) & Calzadilla (1971, Havana, Cuba), Zoë Hollander (1987, Amsterdam), Studio Job (1969, Hamont-Achel, België), patricia kaersenhout (1966, Den Helder), Anouk Kruithof (1981, Dordrecht), Nazif Lopulissa (1991, Tiel), Robin Meyer (1988, Amersfoort), Jacco Olivier (1972, Goes), Marjo Postma (1958, Ulestraten) en Jennifer Tee (1973, Arnhem).
Het tentoonstellingsontwerp is van de hand van Zoë Hollander.
Fotobijschriften