31
.
08
.
2024
-
13
.
10
.
2024
Wat doen we om de voeten droog te kunnen houden? Dat is de vraag die in de beelden van fotograaf en stadskunstenaar Anja de Jong een antwoord vindt.
Water en klimaat lopen als een rode draad door haar werk. Wereldwijd legde zij de ingrepen van de mens op de natuur en de gevolgen van klimaatverandering vast. Als stadskunstenaar heeft dit onderwerp zich nu toegespitst op haar eigen omgeving: het Eiland van Dordrecht. Een gebied waar water in het DNA van de bewoners zit, met een stad die deels buitendijks ligt en talrijke uitdagingen op het gebied van waterbeheer kent.
De uiteindelijke beelden laten ons de stille getuigen zien; nadrukkelijk niet de mens zelf, maar het resultaat van hun handelen in de natuur en het (stads)landschap. Fotowerken waarbij beeld en titel samen meerdere kanten van het onderwerp laten zien.
Anja’s eigen rol is die van beschouwer. Schijnbaar objectief legt ze haar onderwerp vast. Met de horizon strak in het midden, een beperkt kleurengamma en kraakheldere luchten. Zo neutraal mogelijk doet ze verslag van haar bevindingen; haar foto’s zijn waterberichten die de kijker informeren en bevragen. Hoe ver moeten en kunnen we gaan om Nederland veilig en leefbaar te houden?
In Waterberichten neemt De Jong de kijker vanuit het historische centrum van Dordrecht mee naar meer buitendijkse woningbouw en landschappen aangelegd voor recreatie. Om vervolgens verder van huis de ‘nieuwe natuur’ met polders en buitenpolders vast te leggen. Het zijn landschappen met daarin bruggen, waterkeringen en een scala aan installaties die het eiland van Dordrecht beschermen tegen het water.
Fotograaf en beeldend kunstenaar Anja de Jong (1957, Scheveningen) onderzoekt in haar omvangrijke oeuvre klimaat- en waterproblematiek. Zij trekt de hele wereld over om overgangsgebieden tussen natuur- en cultuurlandschap te fotograferen en te categoriseren, waarbij zelfs in de meest extreme klimatologische omstandigheden de bemoeienis van de mens zichtbaar blijkt te zijn. In de door haar gefotografeerde landschappen is de mens fysiek niet of nauwelijks aanwezig, maar zijn sporen van menselijk handelen altijd vindbaar, terwijl in Nederland gemaakt beeld een landschap toont dat geheel door mensen is bedacht en gemaakt. De Jongs werk wordt in binnen- en buitenland geëxposeerd, ook heeft zij drie boeken uitgebracht. Haar werk is opgenomen in zowel particuliere als publieke collecties door heel Europa, waaronder Bibliothèque Nationale, Parijs; Maison Européenne de la Photographie, Parijs; Musée d’art et d’histoire, Fribourg; Prentenkabinet, Rijksuniversiteit Leiden; Caldic Collectie, Rotterdam; Rijksmuseum, Amsterdam; en het Dordrechts Museum, Dordrecht.
Waterberichten is een vervolg op De Jongs eerdere project Monuments of Climate Change. Hierin onderzoekt en fotografeert zij de eindeloze aanpassingen in het Nederlandse landschap gemaakt voor het water. Als stadskunstenaar richt zij haar blik op Dordrecht. Op het Eiland van Dordrecht loopt dwars door de oude binnenstad de laagste zeedijk van Nederland, wat een risico vormt in een veranderend waterlandschap. Tegelijkertijd heeft Dordrecht ook een open verbinding met zee, een unieke situatie waarvan de stad als zeehaven profiteert. Een selectie van beelden uit deze tentoonstelling wordt opgenomen in de collectie van het Regionaal Archief Dordrecht.
De tentoonstelling Waterberichten is tot stand gekomen door een samenwerking tussen het Regionaal Archief Dordrecht en de Kunstkerk.
